Η διάγνωση λοιμώξεων αποτελεί θεμελιώδη διαδικασία καθώς η έγκαιρη και ακριβής αναγνώριση του υπεύθυνου παθογόνου είναι καθοριστική για την επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής στρατηγικής. Η προσέγγιση βασίζεται σε συνδυασμό κλινικής εκτίμησης, εργαστηριακών εξετάσεων και απεικονιστικών μεθόδων, με στόχο την ταυτοποίηση της αιτίας και της βαρύτητας της λοίμωξης.
Οι εξελίξεις στη μικροβιολογία έχουν διευρύνει ουσιαστικά τα διαγνωστικά εργαλεία, καθιστώντας δυνατή την πιο ακριβή αναγνώριση των λοιμώξεων ακόμη και σε σύνθετα περιστατικά.
Τι είναι λοίμωξη;
Λοίμωξη είναι η είσοδος ενός μικροοργανισμού σε κάποιο σημείο του οργανισμού, όπου φυσιολογικά δεν υπάρχει. Η είσοδος του μικροοργανισμού προκαλεί την εκδήλωση φλεγμονής με συμπτώματα που ποικίλλουν, ανάλογα με:
- Το όργανο που νοσεί.
- Το παθογόνο μικρόβιο.
- Την ανοσιακή κατάσταση του ασθενούς.
- Τα υποκείμενα νοσήματα του ασθενούς.
Πολλές φορές οι κλινικές εκδηλώσεις διαφόρων λοιμώξεων είναι κοινές και επικαλυπτόμενες για διαφορετικά παθογόνα.
Εργαστηριακή διάγνωση λοιμώξεων
Σκοπός του εργαστηριακού ελέγχου είναι ο εντοπισμός του παθογόνου μικροοργανισμού προκειμένου να χορηγηθεί η κατάλληλη θεραπευτική αγωγή.
Ο εργαστηριακός έλεγχος για τη διάγνωση των λοιμώξεων περιλαμβάνει:
- Καλλιέργεια. Σκοπός της καλλιέργειας είναι η απομόνωση και ταυτοποίηση παθογόνων μικροοργανισμών (βακτηρίων, μυκήτων) σε διάφορα βιολογικά δείγματα. Σε θετική καλλιέργεια εκτελείται το αντιβιόγραμμα, όπου ελέγχεται η ευαισθησία του μικροβίου σε διάφορα αντιβιοτικά, ώστε να χορηγηθεί η κατάλληλη θεραπεία για την αντιμετώπιση του.
- Μικροσκοπική εξέταση. Περιλαμβάνει την εξέταση ενός κλινικού δείγματος στο μικροσκόπιο για την άμεση παρατήρηση μικροοργανισμών (βακτήρια, μύκητες, παράσιτα), κυττάρων ή άλλων στοιχείων για τη διάγνωση μιας λοίμωξης.
- Ορολογικός-Ανοσολογικός έλεγχος. Σκοπός του είναι ο προσδιορισμός της συγκέντρωσης ειδικών αντισωμάτων έναντι συγκεκριμένου μικροοργανισμού. Χρησιμοποιείται κυρίως για τη διάγνωση λοιμώξεων από παθογόνα που δεν αναπτύσσονται στην καλλιέργεια όπως είναι οι ιοί. Η ανίχνευση αρχικά IgM και αργότερα IgG αντισωμάτων, βοηθά στον προσδιορισμό της πορείας της λοίμωξης.
- Μοριακές τεχνικές. Με τη χρήση μεθόδων όπως η PCR (Αλυσιδωτή Αντίδραση Πολυμεράσης) επιτυγχάνεται η ανίχνευση του γενετικού υλικού (DNA ή RNA) συγκεκριμένων παθογόνων μικροοργανισμών. Έχουν μεγάλη ευαισθησία και ειδικότητα και παρέχουν τη δυνατότητα γρήγορης διάγνωσης, επιτρέποντας έτσι άμεσα τη στοχευμένη θεραπεία.
Υπάρχουν πλέον μοριακές δοκιμασίες ταυτόχρονης ανίχνευσης πολλών παθογόνων στο αναπνευστικό και στο γαστρεντερικό σύστημα, όπως και σεξουαλικώς μεταδιδόμενων παθογόνων. Η εφαρμογή της νέας αυτής τεχνολογίας έχει τα εξής πλεονεκτήματα:
- Εντοπίζονται παθογόνα που μέχρι τώρα δεν ήταν δυνατό να ανιχνευθούν.
- Σε κάποιες περιπτώσεις ανιχνεύονται περισσότερα του ενός παθογόνα.
Panel αναπνευστικού συστήματος
Διενεργείται σε ασθενείς που προσέρχονται με εικόνα λοίμωξης του ανώτερου αναπνευστικού όπως πυρετό, καταρροή, βήχα. Το Panel του ανώτερου αναπνευστικού ελέγχει ταυτόχρονα τα παρακάτω 26 παθογόνα:
- SARS CoV
- Influenza B
- Influenza A
- Corona 229E
- Corona OC43
- Corona NL63
- Corona HKU1
- Parainfluenza 1
- Parainfluenza 2
- Parainfluenza 3
- Parainfluenza 4
- Metapneumovirus
- Enterovirus
- Adenovirus
- Bocavirus
- Rhinovirus
- Legionella pneumophila
- Streptococcus pyogenes
- Mycoplasma pneumoniae
- Haemophilus influenzae
- Bordetella pertussis
- Streptococcus pneumoniae
- RSV A/B
- Influenza A H1
- Influenza A H3
- Influenza H1N1-2009
Panel γαστρεντερικού συστήματος
Η εξέταση επιτρέπει την ταυτόχρονη ταυτοποίηση 24 παθογόνων της πεπτικής οδού σε άτομα με συμπτωματολογία γαστρεντερικής λοίμωξης. Ειδικότερα, ελέγχονται οι παρακάτω μικροοργανισμοί :
- Sapovirus
- Adenovirus
- Giardia lamblia
- Entamoeba histolytica
- Cryptosporidium spp.
- C. difficile Toxin B
- Plesiomonas shigelloides
- Vibrio vulnificus
- Cyclospora cayetanensis
- Astrovirus
- Norovirus
- Rotavirus
- Salmonella spp
- Campylobacter spp
- Vibrio parahaemolyticus
- Vibrio cholerae
- Shigella/Enteroinvasive E. Coli
- Enteroaggregative E. Coli
- Shiga toxin producing E. coli
- Enteropathogenic E. Coli
- Enterotoxigenic E. Coli
- Yersinia enterocolitica
- C. difficile Toxin A
- C. difficile Binary Toxin A/B
Panel Σεξουαλικώς μεταδιδόμενων παθογόνων
Με τη συγκεκριμένη εξέταση επιτυγχάνεται η διάγνωση συμπτωματικής ή μη λοίμωξης από τα παρακάτω 13 σεξουαλικώς μεταδιδόμενα παθογόνα σε δείγμα ούρων:
- Chlamydia trachomatis
- Ureaplasma parvum
- Trichomonas vaginalis
- Mycoplasma genitalium
- Mycoplasma hominis
- Neisseria gonorrhoeae
- Ureaplasma urealyticum
- Haemophilus ducreyi
- Gardnerella vaginalis
- Candida albicans
- Treponema pallidum
- Herpes virus type I
- Herpes virus type II
Γιατί είναι τόσο σημαντική η έγκαιρη διάγνωση λοιμώξεων;
Η άμεση διάγνωση λοιμώξεων είναι καθοριστική, καθώς επιτρέπει την έγκαιρη και στοχευμένη θεραπεία, μειώνει την αλόγιστη χρήση αντιβιοτικών και προλαμβάνει σοβαρές επιπλοκές.
Παράλληλα, συμβάλλει στη δημόσια υγεία μέσω της έγκαιρης αναγνώρισης των ασυμπτωματικών φορέων και του περιορισμού της μετάδοσης μολυσματικών νοσημάτων.
Τέλος, η πρόοδος της μοριακής διαγνωστικής, με τη χρήση εξειδικευμένων panel, προσφέρει τη δυνατότητα ταυτόχρονης ανίχνευσης πολλών παθογόνων σε μικρό χρονικό διάστημα, διευκολύνοντας την άμεση λήψη κλινικών αποφάσεων.
Στο Μικροβιολογικό Διαγνωστικό Εργαστήριο της Θέμης Κωνσταντινίδου επιλύουμε κάθε σας απορία σχετικά με τις εξετάσεις που πραγματοποιείτε στο εργαστήριο μας.